Từ ngày 15/8/2026, Quyết định số 33/2026/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ về Danh mục hệ thống trí tuệ nhân tạo có rủi ro cao chính thức có hiệu lực. Đây là căn cứ để xác định các hệ thống trí tuệ nhân tạo thuộc diện quản lý theo quy định của pháp luật, góp phần bảo đảm việc nghiên cứu, phát triển và ứng dụng trí tuệ nhân tạo diễn ra an toàn, minh bạch và có sự kiểm soát của con người.
.png)
Theo Quyết định, các hệ thống trí tuệ nhân tạo có rủi ro cao phải tuân thủ các nguyên tắc hoạt động được quy định trong pháp luật về trí tuệ nhân tạo. Việc ứng dụng trí tuệ nhân tạo không được làm thay đổi, chuyển giao hoặc loại trừ thẩm quyền, trách nhiệm của cơ quan, tổ chức, cá nhân có thẩm quyền theo quy định của pháp luật. Đồng thời, trong suốt quá trình vận hành, các hệ thống phải bảo đảm có sự giám sát, kiểm soát và khả năng can thiệp của con người, không được thực hiện các hành vi bị nghiêm cấm.
Quyết định cũng quy định rõ tiêu chí xác định hệ thống trí tuệ nhân tạo có rủi ro cao. Theo đó, hệ thống được xếp vào nhóm này khi có khả năng gây thiệt hại đáng kể đến tính mạng, sức khỏe, quyền và lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân, lợi ích quốc gia, lợi ích công cộng hoặc an ninh quốc gia theo quy định của Luật Trí tuệ nhân tạo và Nghị định số 142/2026/NĐ-CP. Bên cạnh đó, hệ thống không thuộc các trường hợp được loại trừ theo quy định tại Nghị định này.
Danh mục ban hành kèm theo Quyết định bao gồm nhiều hệ thống trí tuệ nhân tạo thuộc các lĩnh vực có mức độ tác động lớn đến xã hội như giáo dục; dân tộc và tôn giáo; y tế; ngân hàng; tố tụng; giao thông vận tải... Mỗi hệ thống đều được mô tả cụ thể về phạm vi áp dụng, điều kiện xác định là hệ thống trí tuệ nhân tạo có rủi ro cao và hình thức đánh giá sự phù hợp theo quy định của Luật Trí tuệ nhân tạo.
Để tạo điều kiện cho các tổ chức, doanh nghiệp thích ứng với quy định mới, Quyết định dành thời gian chuyển tiếp đối với các hệ thống trí tuệ nhân tạo đã đưa vào hoạt động trước khi Quyết định có hiệu lực. Trong đó, các hệ thống thuộc lĩnh vực y tế, giáo dục và tài chính phải hoàn thành nghĩa vụ tuân thủ trước ngày 1/9/2027; các lĩnh vực còn lại trước ngày 1/3/2027. Đối với các hệ thống được đưa vào hoạt động trong thời gian 6 tháng kể từ ngày Quyết định có hiệu lực, việc hoàn thành các nghĩa vụ tuân thủ phải được thực hiện trước ngày 1/3/2027.
Việc ban hành Danh mục hệ thống trí tuệ nhân tạo có rủi ro cao là cơ sở để các cơ quan quản lý nhà nước, tổ chức và doanh nghiệp nhận diện các hệ thống trí tuệ nhân tạo thuộc diện quản lý, từ đó chủ động rà soát, đánh giá và thực hiện các yêu cầu tuân thủ theo quy định của pháp luật về trí tuệ nhân tạo. Đồng thời, Quyết định góp phần nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước, bảo đảm việc nghiên cứu, phát triển và ứng dụng trí tuệ nhân tạo được triển khai theo hướng an toàn, minh bạch, có trách nhiệm và luôn bảo đảm sự giám sát của con người.
(Theo https://sokhoahoccongnghe.phutho.gov.vn/)