Trong quá trình phát triển sản xuất, kinh doanh, nhiều doanh nghiệp và hộ kinh doanh thường xuyên mở rộng hoạt động, bổ sung sản phẩm, dịch vụ mới nhằm đáp ứng nhu cầu thị trường và nâng cao hiệu quả hoạt động. Tuy nhiên, một số trường hợp đã triển khai hoạt động kinh doanh mới nhưng chưa thực hiện đăng ký bổ sung ngành, nghề kinh doanh hoặc chưa đáp ứng đầy đủ các điều kiện theo quy định của pháp luật.
Đây là hành vi tiềm ẩn nhiều rủi ro pháp lý, có thể ảnh hưởng trực tiếp đến hoạt động sản xuất, kinh doanh cũng như uy tín của doanh nghiệp.
Doanh nghiệp có được tự do kinh doanh mọi ngành nghề?
Theo Luật Doanh nghiệp năm 2020, doanh nghiệp có quyền tự do kinh doanh trong những ngành, nghề mà pháp luật không cấm. Tuy nhiên, quyền tự do kinh doanh phải được thực hiện trên cơ sở tuân thủ các quy định về đăng ký doanh nghiệp, đăng ký ngành nghề kinh doanh và các điều kiện đầu tư kinh doanh theo quy định của pháp luật.
Đối với những ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện, doanh nghiệp chỉ được phép hoạt động khi đã đáp ứng đầy đủ các điều kiện theo quy định của pháp luật chuyên ngành.
Thế nào là hoạt động sai ngành, nghề đã đăng ký?
Hoạt động sai ngành, nghề đăng ký được hiểu là trường hợp doanh nghiệp hoặc hộ kinh doanh:
Thực hiện hoạt động sản xuất, kinh doanh ngoài phạm vi ngành, nghề đã đăng ký.
Triển khai ngành nghề mới nhưng chưa thực hiện thủ tục bổ sung ngành, nghề kinh doanh.
Kinh doanh ngành, nghề có điều kiện nhưng chưa được cấp giấy phép hoặc chưa đáp ứng đầy đủ điều kiện theo quy định.
Thay đổi phạm vi hoạt động nhưng chưa đăng ký thay đổi nội dung đăng ký doanh nghiệp.
Những dấu hiệu doanh nghiệp dễ vi phạm
Doanh nghiệp cần đặc biệt lưu ý khi xuất hiện các tình huống sau:
✅ Mở rộng thêm sản phẩm hoặc dịch vụ mới nhưng chưa rà soát ngành nghề đã đăng ký.
✅ Quảng bá, cung cấp dịch vụ mới trên các nền tảng số, mạng xã hội hoặc sàn thương mại điện tử nhưng chưa thực hiện thủ tục bổ sung ngành nghề.
✅ Kinh doanh ngành nghề thuộc danh mục đầu tư kinh doanh có điều kiện nhưng chưa có giấy phép hoặc chứng nhận đủ điều kiện hoạt động.
✅ Thay đổi mô hình, lĩnh vực kinh doanh nhưng chưa thực hiện thủ tục đăng ký thay đổi với cơ quan có thẩm quyền.
Những rủi ro pháp lý có thể gặp phải
Khi hoạt động không đúng ngành, nghề đã đăng ký hoặc không đáp ứng điều kiện kinh doanh theo quy định, doanh nghiệp có thể đối mặt với nhiều hậu quả như:
Bị xử phạt vi phạm hành chính theo quy định hiện hành.
Bị yêu cầu tạm dừng hoặc đình chỉ hoạt động đối với lĩnh vực vi phạm.
Gặp khó khăn trong quá trình ký kết hợp đồng, thực hiện giao dịch hoặc tiếp cận các nguồn vốn hỗ trợ.
Ảnh hưởng đến uy tín, thương hiệu và niềm tin của khách hàng, đối tác.
Gia tăng nguy cơ bị thanh tra, kiểm tra từ các cơ quan quản lý nhà nước.
Doanh nghiệp cần làm gì để phòng ngừa vi phạm?
Để bảo đảm hoạt động đúng quy định pháp luật, doanh nghiệp nên:
🔹 Thường xuyên rà soát Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp và các ngành, nghề đã đăng ký.
🔹 Thực hiện đăng ký bổ sung ngành, nghề kinh doanh trước khi triển khai hoạt động mới.
🔹 Chủ động nghiên cứu các quy định pháp luật liên quan đến ngành, nghề dự kiến kinh doanh.
🔹 Đảm bảo đầy đủ giấy phép, chứng nhận hoặc điều kiện kinh doanh đối với ngành nghề có điều kiện.
🔹 Tăng cường công tác tự kiểm tra, rà soát việc chấp hành pháp luật trong nội bộ doanh nghiệp.
Căn cứ pháp lý
Luật Doanh nghiệp năm 2020 (Khoản 1 Điều 7).
Luật Đầu tư năm 2020 (Điều 6, Điều 7 và Phụ lục IV).
Nghị định số 168/2025/NĐ-CP ngày 30/6/2025 của Chính phủ.
Nghị định số 122/2021/NĐ-CP ngày 28/12/2021 của Chính phủ.
📌 Khuyến nghị: Trước khi mở rộng hoạt động sản xuất, kinh doanh hoặc triển khai sản phẩm, dịch vụ mới, doanh nghiệp và hộ kinh doanh cần chủ động rà soát ngành, nghề đã đăng ký và thực hiện đầy đủ các thủ tục pháp lý cần thiết để tránh những rủi ro không đáng có trong quá trình hoạt động.