Người dân nô nức đi xem "Lễ hội cướp Kén" tại Đền Quốc Tế - xã Thọ Văn
Mỗi độ xuân về, khi đất trời chuyển mình sau một năm lao động vất vả, người dân ( thuộc xã Dị Nậu cũ), xã Thọ Văn, tỉnh Phú Thọ lại rộn ràng bước vào mùa lễ hội truyền thống. Giữa không gian làng quê trung du yên bình, Lễ hội truyền thống “LỄ HỘI CƯỚP KÉN” thuộc xã Dị Nậu cũ, xã Thọ Văn không chỉ là địa danh văn hóa - lịch sử ghi dấu ấn đặc trưng của làng Việt cổ mà còn nức tiếng gần xa với một tổ hợp trò chơi dân gian phong phú, đa dạng trường tồn ngàn đời nay, để lại nhiều giá trị văn hóa truyền thống nơi làng quê bình dị.
Bách Nghệ Trình Làng
Lễ hội truyền thống “LỄ HỘI CƯỚP KÉN” có lịch sử hình thành từ lâu đời, gắn với tục thờ Thành Hoàng làng và tín ngưỡng phồn thực của người Việt cổ. Trải qua nhiều biến thiên của thời gian, chiến tranh và những đổi thay của đời sống xã hội, lễ hội vẫn được cộng đồng làng Dị Nậu gìn giữ, bảo tồn và trao truyền qua nhiều thế hệ, trở thành một phần không thể thiếu trong đời sống tinh thần của người dân địa phương. “Cướp Kén” một trò chơi dân gian tiêu biểu trong ngày hội xuân ở (xã Dị Nậu cũ) xã Thọ Văn. Theo sử sách còn lưu lại, sau khi thắng trận dẹp loạn quân giặc, Đức Thánh Tản Viên cùng các đại vương trở về thăm đất làng Dị Nậu, người dân đến chúc mừng và xin các Ngài bày phép cho dân làng cách “truyền giống” để sinh con, đẻ cái đông đúc.
Cây Kén
Người dân cướp Kén
Nét đặc sắc trong văn hóa lễ hội truyền thống của làng Việt cổ Dị Nậu không chỉ thể hiện qua trò chơi dân gian “Cướp Kén” mà còn nổi bật bởi “Bách Nghệ Trình Làng” - tích trò diễn xướng độc đáo đại diện cho nét văn hóa xã hội đặc thù của làng quê Dị Nậu xưa có từ thuở Hùng Vương dựng nước. “Bách nghệ trình làng” tái hiện chân thực bức tranh cuộc sống của người dân làng quê Dị Nậu qua lối diễn hài hước, trào phúng mang sắc màu dân gian đặc trưng, phản ánh xã hội, tập quán sản xuất, đời sống sinh hoạt từ những hình ảnh gần gũi, sinh động đời thường như: Ông đồ, cụ giáo, thợ mộc đến con trâu, cái cày…
Năm 2025, Lễ hội truyền thống “LỄ HỘI CƯỚP KÉN”, xã Thọ Văn chính thức được công nhận là Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia. Đây là sự ghi nhận xứng đáng đối với một lễ hội dân gian tiêu biểu, không chỉ mang giá trị lịch sử, văn hóa mà còn phản ánh chiều sâu đời sống tinh thần của cư dân vùng trung du Phú Thọ.
Giữa nhịp sống hiện đại, khi nhiều giá trị truyền thống đứng trước nguy cơ mai một, Lễ hội Cướp Kén vẫn bền bỉ tồn tại và lan tỏa sức sống của văn hóa dân gian. Gìn giữ lễ hội hôm nay chính là gìn giữ mạch nguồn văn hóa của đất Tổ, để những giá trị tốt đẹp ấy tiếp tục được trao truyền, bồi đắp cho đời sống tinh thần của các thế hệ mai sau.
Đăng Đôn